Adik sa red pie

Adunay gikahiligan ko kaniadto sa bata pa ko, kining pan nga gitawag nila ug red pie.

Siyempre, pula ni siya nga pan, ginama gikan sa sagol-sagol nga bahaw’ng pan ug gihulma nga pie crust nga gikoloran ug pula.

Tag-25 sentabos pa ni nagsugod na kog kaon ani.

Daghan ang moingon nga walay lami ang red pie kay gawas sa hugaw, sambog bahaw. Mao gani nadangaan kini ug “bahog-bahog.”

Tinuod, kay kaniadto adunay makit-an nga panit sa mani ug bolahan nga masagol ug masa. Naa pa gani kas-a nga mireklamo ang usa ka customer kay aduna kunoy tiil sa ok-ok naapil sa red pie nga iyang napalit.

Pero bisan pa man, wala ko miundang ug kaon aning red pie.

Dinhi sa Ozamiz, ang nailado nga mobaligya sa red pie kaniadto mao ang Barangay Hot Pan de Sal sa Gomez St.

Wala na ang maong bakery karon kay gitukuran na man kini sa clinic sa Marie Stopes. Adunay laing duha ka bakery sa Tinago kaniadto nga gisuki ko apan nanirado sad sila pipila ka tuig ang milabay.

Karon, ang Remy pa gihapon ang tigluto ug red pie. Sulod ni sa merkado. Kada ala una sa hapon matagamtam nimo ang init kayo nga red pie gikan sa ilang hurno.

Dili basta-basta ang Remy moluto kay dili sila mogamit ug bahaw nga pan.

Miaksiyon ug awat ang Rowena ug Red Cherry kaniadto apan gihimo nilang yellow pie. Wala ganahi ang publiko. Bisan gain siguro ang Julies ug Madelicious dili kahimo ug red pie.

Tag-singko na ang red pie karon ug usa kini sa pinakabarato nga pan dinhi. Dili kakompiyansahan kay daghan na ang makatultol sa Remy ug makig-ilog sa pagpalit sa paborito nako nga kan-unon.

Ang cheese bread, coco bread ug uban pa tag-dos pesos na apan ang red pie mao ra gihapon ang presyo. Kada pamainit namo sa akong barkada didto sa Remy red pie gyod akong orderon.

Red pie? Adik ko ani, kaniadto pa. Maayo na lang ni kaysa mag-shabu.

DDS bay

Sulti sa usa ka pagpanuki-duki, ang Davao Death Squad (DDS) usa ka vigilante group nga aktibo sa Dabao. Maayo na lang wala dire sa amoa kay tawgon gyod ni og Bukid Death Squad (BDS).

Aktibo kuno ang DDS sa mga summary executions (wala ko kasabot ani nga inengles) sumpay-supay tingale nga pagpamatay.

Kasagaran mamatay raba mga suspek man sa labni, mga kawatan, ug mga drug lord. Maayo gani dili nila patyon ang mga ignorante kay pastilan maapil gyod ko.

Naay taho nag-ingon nga mokabat na og 1,020 ngadto sa 1,040 ang gipangpatay gikan sa 1998 ngadto 2008. Daghana sa botante oy.

Naa pod daw silay nakalutan nga ‘killing fields’ daw diin daghang mga kalabera ang gipanglubong didto. Kahibalo man daw ang mga polis sa panghitabo pero milingiw na lang kuno sila, matod pa, palayo, morag nakakita og abat.

Nahisulat kining mga pagpatay isip usa na kuno ka palisiya sa gobyerno kontra sa mga malapason sa balaod didto uban sa kahinay sa sistema sa hustisya sa nasod. 

Dili na nako taason ha kay basin pusilon ko sa lider ani nila.

Pangandoy nga salapi

Lisod gyod tuod ning wala tay salapi. Maayo pa lagi ang kwarta kay naay tawo, kita nga tawo walay kwarta. Ang pareha ani kay ang sensilyo moligid, ang tawo sad moligid kay bation na sa kalaay tungod kay nahutdan sa wawarts. Ako sige ko ani kawad-an tungod sa sigeng palit og pan.

Adunay kinahanglanon sa balay wala koy ikapalit kay inig kuot nako sa bulsa ang gabuknol diretso mahikapan. Daghan bayntisingko sa alkansiya pero pag-ihap nako balig singko ra pod igo ra nakapalit og Ramona.

Paita ani oy usahay mangandoy ko og lami nga pagkaon maglaway na lang ko akoang dal-on sa damgo akong gihuna-huna og didto pwerteng busuga nako nakaihi kog ahat sa karsones gikasab-an kong nanay kay natuluan siya sa silong sa katre.

Malipayon man ko bisan walay kwarta apan lagi adunay panahon nga mangita pod ko kay adunay gusto paliton nga pan, o kaha kadtong namaligya sa taho nga sige’g labay dinhi kada udtong tutok.

Mangutang kaha ko no? Unsa pod kaha akong ibayad?

Selpe

Naay migawas nga pagtoon atong miaging semana ba, kabahin aning gitawag nga Body Dysmorphic Disorder, ambot unsa ni, kasagaran daw maigo kadto ra pod magdala-dala og celfone.

Ingon ang mga doctor sa America uso daw ni karon ang ‘selfies’ sa kalain sa tawag mao ra gyod tuod og digital exhibitionism. Wala man ko natakdi ani nga uso di man ko magbitbit og celfone. Kasagaran sad aning mga tawhana nay mga FB, Twitter ug Instagram account. Hala naa raba pod ko.

Ila raman balihon ang celfone dayon og ngisi dala tuslok. Ang uban hiwion og tuyo ang baga nga simod, dayon og butang sa FB. Usahay maka-like ko kay akoa mang amigo ang nagpakodak unya naa ko sa likod naapil naglantaw.

Mora sad og artista bisan og makatapad sa kodak nga giunay, ang uban ibutang anang morag tukog nga ikuhit sa mangga.

Ang Twitter miingon nga ang tuig 2014 ‘Year of the Selfie‘. Pila ka minilyon sa litrato ang gipangbutang didto. Ingon ang mga psychologists ang selfie “self-centeredness arising from failure to distinguish the self from external objects” og usa gyod ka “mental disorder.”

Uban ani nga uso mao sad ang snatching ug hold-up sa celfone. Unsay sunod kaha?

Pareha ra ug manok

Naglantaw ko sa news atong usa ka gabii ba nakita nako kadtong pag-atake sa French magazine editor nga si Charlie Hebdo sa Paris; lima ka magsusulat didto ang napatay. Daghang magsusulat akong nadunggan ang mihugyaw sa kasuko. Kahinumdum pod ko atong 2007 ba, grabe to oy, lima sad ang napatay, napulo sad gipang-ambush, walay pili sa lugar ug adlaw.

Niadtong Hulyo 2010 naa man to gipatay sa probinsiya sa Kalinga. Pirmero to sa administrasyon ni P-Noy. Sagunson na pod dayon. Hangtod atong isang adlaw naa na pod. Morag 75 na daw tanan ang napatay dinhi sa Pilipinas, mas maayo pa kuno sa Iraq. Layo sad to og maglisod ko sa ilang sinultihan.

Morag manok ang mga taga-media ba, ihawon kay sigeng saka sa balay og didto mang-iti. Bisan unsaon pagbugaw magsige og balik-balik basta dili mabantayan. Kahinumdum ko sa among sud-an sige lang manok. Itangkal kaha ni sila no? Ang media dili man matangkal patyon na lang sa ilang kontra. Sama ra gihapon og manok.